Artykuły i porady

Czynniki i zagrożenia w miejscu pracy

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) określa, że 52% światowej populacji aż jedną trzecią dorosłego życia przebywa w pracy, aktywnie uczestnicząc w wytwarzaniu dóbr dla potrzeb ogółu społeczeństwa. Wykonywaniu pracy towarzyszą z reguły niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe czynniki.
Obowiązkiem pracodawcy jest podejmowanie działań, zwłaszcza technicznych i organizacyjnych, likwidujących lub co na najmniej ograniczających powodowane przez te czynniki zagrożenia zawodowe.
Właściwe rozpoznanie zagrożeń tymi czynników i związanego z nimi ryzyka stanowi podstawę do podejmowania różnorodnych działań profilaktycznych. Pracodawcy bądź nawet pracownicy, zatrudnieni w małych i średnich przedsiębiorstwach, którzy samodzielnie podejmują się oceny ryzyka zawodowego, powinni dokładnie przeanalizować miejsce pracy i określić, co mogłoby spowodować wypadek lub niekorzystnie wpływać na ich zdrowie oraz przebywających i pracujących wspólnie innych osób /źródło: strona www.ciop.pl/

W zależności od charakteru działania czynniki niebezpieczne i szkodliwe występujące w procesie pracy dzielą się na następujące grupy:
- fizyczne,
- chemiczne,
- biologiczne,
- psychofizyczne.

Czynnikami fizycznymi niebezpiecznymi i szkodliwymi w środowisku pracy mogą być:
- poruszające się maszyny i inne urządzenia (np. pojazdy),
- ruchome części maszyn i ich oprzyrządowania oraz poruszające się narzędzia   (np. wszelkie typy obrabiarek),
- przemieszczające się wyroby, półwyroby, materiały i surowce,
- położenie stanowiska pracy na poziomie różnym od poziomu otoczenia,
- eksploatowane urządzenia do przetwarzania, magazynowania, przesyłania i rozdzielania energii i jej nośników (np. kotły parowe i grzewcze, silniki spalinowe, dieslowskie, sprężarki, kompresory, zbiorniki, pojemniki z gazem, aparaty próżniowe, przewody zasilające),
- spadające przedmioty (np. obluzowane części maszyn, narzędzia, materiały, kamienie, odłamki skał),
- ostre wystające elementy: ostrza, ostre krawędzie, szorstkie powierzchnie,
- śliskie, nierówne powierzchnie,
- gorące lub zimne powierzchnie i substancje,
- substancje i materiały wybuchowe i łatwopalne,
- gorący lub zimny mikroklimat,
- prąd elektryczny,
- elektryczność statyczna,
- promieniowanie,
- hałas, wibracje, oświetlenie,
- pyły przemysłowe
- ograniczone wąskie przestrzenie, dojścia, przejścia.

Czynniki chemiczne - kryteria i klasyfikacja substancji i preparatów chemicznych:
1. Klasyfikacja na podstawie właściwości fizykochemicznych:
 - substancje i preparaty wybuchowe (symbol zagrożenia- E),
 - substancje i preparaty o właściwościach utleniających (O),
 - substancje i preparaty skrajnie łatwopalne (F+), wysoce łatwopalne (F) i łatwopalne,
 - inne właściwości fizykochemiczne.

2. Klasyfikacja na podstawie toksyczności:
 -  substancje i preparaty bardzo toksyczne (T+) i toksyczne (T),
 -  substancje i preparaty szkodliwe (Xn),
 -  substancje i preparaty żrące (C),
 -  substancje i preparaty drażniące (Xi),
 -  substancje i preparaty uczulające (Xn lub Xi),
 -  inne właściwości toksyczne.

3. Klasyfikacja na podstawie analizy skutków specyficznych dla zdrowia człowieka: substancje rakotwórcze, mutagenne, działające szkodliwie na rozrodczość (T lub Xn)

4. Klasyfikacja na podstawie analizy skutków działania na środowisko- substancje i preparaty niebezpieczne dla środowiska (N).

5. Przypadki specjalne: preparaty gazowe, stopy metali, preparaty zawierające polimery, elastomery, nadtlenki organiczne.

Do czynników biologicznych mogących być przyczyna zakażenia, alergii i zatrucia zaliczamy: drobnoustroje komórkowe, w tym zmodyfikowane genetycznie, jednostki bezkomórkowe zdolne do replikacji lub przenoszenia materiału genetycznego, w tym zmutowane genetycznie, hodowle komórkowe, pasożyty wewnętrzne człowieka.

Czynnikami psychofizycznymi  w procesie pracy mogą być:
1. Obciążenie fizyczne:
- statyczne (wywołane długotrwałym napięciem mięśni spowodowanym utrzymywaniem przez dłuższy czas ciała lub przedmiotów w tej samej, a zwłaszcza wymuszonej pozycji),
- dynamiczne (związane z aktywnością ruchową podczas pracy; miarą tego obciążenia jest wartość wydatkowanej przez organizm w procesie pracy energii);

2. Obciążenie nerwowo- psychiczne:
- obciążenie umysłu (nadmierna aktywność całej psychiki lub pewnej jej funkcji przez  dłuższy okres zmiany roboczej, wywołana najczęściej przez wadliwą konstrukcję obsługiwanego urządzenia lub niewłaściwie zaprojektowany proces technologiczny),
- niedociążenie lub przeciążenie percepcyjne (ograniczenie pracy człowieka związane najczęściej z procesem automatyzacji maszyn, urządzeń i procesów technologicznych, powodujące osłabienie aktywności psychicznej przy równoczesnej konieczności czuwania),
- obciążenie emocjonalne.

Powrót